Motorola StarTAC: το flip phone που κόστιζε όσο χρυσάφι και άξιζε κάθε δραχμή
Υπάρχουν προϊόντα που γεννιούνται σωστά. Που από την πρώτη στιγμή που τα βλέπεις, καταλαβαίνεις ότι κάτι άλλαξε. Το Motorola StarTAC ήταν ένα τέτοιο προϊόν. Κυκλοφόρησε στις 3 Ιανουαρίου 1996 και ήταν τόσο μικρό, τόσο ελαφρύ, τόσο διαφορετικό από ό,τι υπήρχε στην αγορά, που οι άνθρωποι δεν ήξεραν αν να το αγγίξουν με δέος ή να το φορέσουν σαν κόσμημα. Κάποιοι έκαναν και τα δύο.
Η τιμή εκκίνησης ήταν 300.000 δραχμές. Σε μερικές εκδόσεις έφτασε 400.000 δραχμές. Ένα υπολογιστής στοίχιζε λιγότερο. Και παρόλα αυτά ο κόσμος αγόρασε εξήντα εκατομμύρια StarTAC στα χρόνια που ακολούθησαν.
Η γενεαλογία: από DynaTAC σε StarTAC
Για να καταλάβεις το StarTAC πρέπει να ξέρεις ότι η Motorola είχε κάνει αυτό πριν, με άλλη κλίμακα. Το DynaTAC 8000X του 1984 ήταν το πρώτο εμπορικά διαθέσιμο κινητό τηλέφωνο στον κόσμο. Ζύγιζε σχεδόν ένα κιλό. Το MicroTAC του 1989 ήταν το μικρότερο και ελαφρύτερο κινητό της εποχής του, και εισήγαγε μια πτυσσόμενη γλώσσα στο κάτω μέρος που σκέπαζε τα πλήκτρα όταν δεν χρησιμοποιείτο. Σκέτη γευσιγνωσία αυτό που θα ακολουθούσε.
Το StarTAC ήταν το επόμενο βήμα: το πρώτο αληθινό clamshell flip phone. Αντί για πτυσσόμενη γλώσσα, ολόκληρη η συσκευή διπλωνόταν στα δύο. Όταν ήταν κλειστό, έμοιαζε με επικοινωνητή Star Trek. Όταν άνοιγε, γινόταν λειτουργικό τηλέφωνο. Αυτή η κίνηση, το άνοιγμα και το κλείσιμο, έγινε από απλή λειτουργία τελετουργικό. Κλείνεις το StarTAC και τελειώνει η κλήση, με έναν ικανοποιητικό κρότο που κανένα touchscreen δεν αντικατέστησε ποτέ πλήρως.
Μηχανική εκπληκτική για το 1996
Το StarTAC ζύγιζε 88 γραμμάρια στο αρχικό αναλογικό μοντέλο. Για το 1996 αυτό ήταν απλώς αδύνατο. Τα ανταγωνιστικά κινητά της εποχής ζύγιζαν πολύ περισσότερο, και κάθε κατασκευαστής που άκουγε το βάρος του StarTAC απλώς δεν πίστευε τα νούμερα. Η Motorola το πέτυχε αυτό με δύο τεχνολογικές αποφάσεις που σήμαναν πολλά για την εποχή. Πρώτον, χρησιμοποίησε πολυεπίπεδη PCB υψηλής πυκνότητας που συμπύκνωσε τα ηλεκτρονικά σε πολύ μικρότερο χώρο. Δεύτερον, ήταν μια από τις πρώτες καταναλωτικές συσκευές στον κόσμο που χρησιμοποίησε μπαταρία Lithium-Ion αντί για τις τότε κυρίαρχες Ni-Cd και NiMH. Η Li-ion έδινε περισσότερη ενέργεια σε μικρότερο και ελαφρύτερο πακέτο.
Η άρθρωση του flip σχεδιάστηκε για να αντέξει 100.000 κύκλους ανοίγματος και κλεισίματος. Ο επικεφαλής σχεδιαστής Albert Nagele και η ομάδα του ξόδεψαν μεγάλο μέρος του προϋπολογισμού ανάπτυξης σε αυτή μόνο τη λεπτομέρεια, γιατί ήξεραν ότι αν η άρθρωση έσπαγε σύντομα, το όλο concept κατέρρεε.
VibraCall: η εφεύρεση που έχεις στην τσέπη σου τώρα
Πριν από το StarTAC, αν χτυπούσε το κινητό σου ακουγόταν. Δεν υπήρχε επιλογή. Ήσουν σε σύσκεψη, σε εκκλησία, στο σινεμά, δεν είχε σημασία. Το κινητό χτυπούσε δυνατά και όλοι στρέφονταν να σε κοιτάξουν.
Η Motorola λύνει αυτό το πρόβλημα με το StarTAC. Εισήγαγε το VibraCall, ένα μικρό εκκεντρικό κινητήρα μέσα στη συσκευή που δημιουργούσε δόνηση αντί για ήχο. Φόρεσε το StarTAC στη ζώνη σου, έβαλε VibraCall, και η συσκευή χτυπούσε χωρίς να ακούγεται. Φαινόταν μαγεία. Ο κόσμος το ήθελε σε όλες τις συσκευές, και σύντομα το είχε. Κάθε κινητό που έχεις χρησιμοποιήσει έκτοτε φέρνει αυτή την εφεύρεση.
Το πρόβλημα με το interface
Το StarTAC δεν ήταν τέλειο. Η Motorola ήταν εξαιρετική στο hardware και μέτρια στο software. Το interface ήταν δύσχρηστο, η πλοήγηση στα μενού ήταν μπερδεμένη, και η εκμάθηση της συσκευής απαιτούσε υπομονή που δεν είχαν πάντα οι νέοι χρήστες.
Εν τω μεταξύ η Nokia έβγαζε κινητά που ήταν μεν πιο ογκώδη αλλά πολύ πιο εύκολα στη χρήση. Και είχαν το Snake. Αυτές οι δύο λέξεις, Nokia και Snake, εξηγούν ένα μεγάλο μέρος του γιατί η Motorola, παρά τον θρίαμβο του StarTAC, έχασε τελικά τον πόλεμο της αγοράς στα τέλη της δεκαετίας. Το καλύτερο σχεδιασμένο hardware δεν νικά πάντα.
60 εκατομμύρια συσκευές και η κληρονομιά
Το StarTAC πούλησε περίπου εξήντα εκατομμύρια κομμάτια σε όλη τη διάρκεια της παραγωγής του, που κάλυψε αρκετές χρονιές και πολλές παραλλαγές. Κυκλοφόρησε σε AMPS, GSM, CDMA και TDMA εκδόσεις, καλύπτοντας σχεδόν κάθε δίκτυο στον κόσμο. Η αμερικανική αγορά το αγάπησε ιδιαίτερα, αλλά πουλήθηκε και σε όλες τις μεγάλες αγορές παγκοσμίως.
Οι διαστάσεις του, 93 x 52 x 20 χιλιοστά κλειστό, το έκαναν να χωράει στην τσέπη ενός πουκάμισου. Αυτό ήταν άλλοτε εντυπωσιακό επίτευγμα. Το εξωτερικό κεράιο, αναδιπλούμενο στα περισσότερα μοντέλα, ήταν το μόνο σημείο που πρόδιδε ότι δεν ζούσες στο μέλλον.
Το Henry Ford Museum στις ΗΠΑ έχει δύο StarTAC στη μόνιμη συλλογή του. Το ίδιο κινητό που ο κόσμος έβγαζε από την τσέπη για να εντυπωσιάσει σε ένα εστιατόριο στο 1996 σήμερα κάθεται δίπλα σε αυτοκίνητα Ford Model T και διαστημόπλοια. Αν δεν είναι αυτό επιβεβαίωση ότι έκανες κάτι σωστά, τι είναι;
Και το RAZR του 2004 που έγινε το επόμενο μεγάλο flip phone της Motorola; Ήταν απλώς StarTAC με οκτώ χρόνια εξέλιξη. Ακόμα και το σύγχρονο Motorola Razr foldable του 2023 φέρει στο DNA του αυτό το μικρό clamshell του 1996. Μερικές ιδέες δεν γερνάνε ποτέ.
