Ericsson GA628: το κινητό που έμαθε τον κόσμο να αλλάζει χρώμα

Το 1997 τα κινητά τηλέφωνα ήταν σχεδόν αποκλειστικά μαύρα ή γκρι. Δεν ήταν θέμα γούστου, ήταν δεδομένο. Σαν να αγόραζες κοστούμι σε μια κατάστηση που πουλούσε μόνο σκούρα χρώματα. Και μετά ήρθε το Ericsson GA628 με τέσσερα εναλλασσόμενα panels σε πράσινο, κίτρινο, μπλε και κόκκινο, και άλλαξε για πάντα το τι σημαίνει να έχεις κινητό τηλέφωνο.

Για να καταλάβεις όμως γιατί αυτό ήταν επαναστατικό, πρέπει να γυρίσεις λίγο πίσω.

Το πρόβλημα με τα κινητά του 1996

Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’90, το κινητό τηλέφωνο ήταν αντικείμενο επαγγελματιών και επιχειρηματιών. Το αγόραζες επειδή το χρειαζόσουν για τη δουλειά σου, όχι επειδή σου άρεσε η εμφάνισή του. Κανείς δεν σε ρωτούσε αν σου άρεσε το χρώμα έπαιρνες αυτό που υπήρχε, και αυτό που υπήρχε ήταν σχεδόν πάντα κάποια απόχρωση του μαύρου ή του γκρι.
Στις αρχές της δεκαετίας βέβαια η Nokia είχε κάνει μια τολμηρή κίνηση: πρόσφερε το αναλογικό Nokia 101 σε πράσινο, μπλε, κόκκινο, λευκό και μωβ. Αλλά μόλις έκανες την επιλογή σου, έμενες με αυτό για πάντα. Δεν υπήρχε τρόπος να αλλάξεις γνώμη χωρίς να αγοράσεις καινούριο κινητό.

Ο νέος κόσμος των χρηστών κινητής τηλεφωνίας που άρχιζε να διαμορφώνεται στα μέσα της δεκαετίας ήταν διαφορετικός από τους επιχειρηματίες των πρώτων χρόνων. Ήταν νέοι, ήθελαν να εκφραστούν, και δεν τους ενδιέφερε ιδιαίτερα αν το κινητό τους είχε καλύτερη κεραία ή μεγαλύτερη αναμονή. Ήθελαν να φαίνεται ωραίο. Το ίδιο ακριβώς φαινόμενο που είχε κάνει τα Swatch ρολόγια τεράστια επιτυχία στη δεκαετία του ’80 φθηνά, χρωματιστά, εναλλάξιμα ήταν έτοιμο να συμβεί και στα κινητά. Χρειαζόταν μόνο η σωστή συσκευή.

Τέσσερα χρώματα, ένα κινητό

Το Ericsson GA628 κυκλοφόρησε το 1997 και έδωσε στους χρήστες κάτι που δεν είχαν ξαναδεί: κάθε νέα συσκευή ερχόταν με τέσσερα διαφορετικά front panels σε πράσινο, κίτρινο, μπλε και κόκκινο. Μπορούσες να τα αλλάζεις μόνος σου, εύκολα, χωρίς να χρειαστεί να ανοίξεις τη συσκευή ή να χάσεις την εγγύησή σου. Ήταν σχεδιασμένα ακριβώς για αυτό.
Αν ήθελες κι άλλες επιλογές, επιπλέον panels ήταν διαθέσιμα στα καταστήματα για περίπου 15 λίρες Αγγλίας το τεμάχιο. Τα accessory shops άρχισαν γρήγορα να προσφέρουν ακόμα πιο εξωτικές επιλογές: διάφανα, με σχέδια, σε μεταλλικές αποχρώσεις. Το GA628 δεν ήταν απλώς ένα κινητό, ήταν μια πλατφόρμα έκφρασης.

Σε επίπεδο τεχνικών χαρακτηριστικών, το GA628 ήταν ένα αξιοπρεπές mid-range GSM κινητό της εποχής. Διαστάσεις 130 x 49 x 28 χιλιοστά, βάρος 170 γραμμάρια, αξιόλογα ελαφρύτερο από το GH 197 που είχαμε δει παραπάνω. Η μπαταρία έδινε περίπου 4,6 ώρες ομιλία και έως 83 ώρες αναμονή, νούμερα καλά για το 1997. Δεν είχε κάμερα φυσικά, ούτε internet, ούτε χρωματιστή οθόνη. Αλλά μπορούσε να στείλει και να λάβει SMS, έφτιαχνε 50 επαφές στη μνήμη του και 9 συντομεύσεις άμεσης κλήσης. Για το 1997 αυτό ήταν αρκετό.

Αντικατέστησε το Ericsson GA318 στη γκάμα, και σύμφωνα με κάποιους κριτικούς της εποχής ήταν ελαφρώς χειρότερο σε ποιότητα ήχου και κατασκευαστική στιβαρότητα από τον προκάτοχό του. Η Ericsson είχε θυσιάσει κάτι από την παλιά αξιοπιστία της για να φτιάξει κάτι πιο ελαφρύ, πιο φιλικό, πιο εμπορεύσιμο. Αποφάσεις που σήμερα φαίνονται αναπόφευκτες.

James Bond και η έκδοση 007

Το 1997, το ίδιο χρόνο με την κυκλοφορία του GA628, βγήκε στους κινηματογράφους η ταινία James Bond “Tomorrow Never Dies”. Και το GA628 εμφανίστηκε σε αυτήν. Δεν ήταν τυχαίο: οι ταινίες James Bond είχαν πάντα ειδική σχέση με τα τελευταία gadgets, και η Ericsson εκμεταλλεύτηκε πλήρως αυτή τη συνεργασία.

Κυκλοφόρησε περιορισμένη έκδοση 007 του GA628, σε ειδική συσκευασία με branding από την ταινία. Για τους θαυμαστές της σειράς ήταν αντικείμενο πόθου, και σήμερα τα άρτια διατηρημένα κομμάτια αυτής της έκδοσης είναι από τα πιο περιζήτητα συλλεκτικά αντικείμενα της ιστορίας κινητής τηλεφωνίας. Η σύνδεση με τον Bond έδωσε στο GA628 μια αύρα που λίγα κινητά εκείνης της εποχής μπορούσαν να διεκδικήσουν.

Η τεχνολογία πίσω από τα panels

Αυτό που κάνει το GA628 ακόμα πιο ενδιαφέρον για τους τεχνολογικά αφοσιωμένους είναι ότι έγινε αντικείμενο hacking και custom firmware πολύ πριν αυτό γίνει συνήθεια στα smartphones. Το hardware του GA628 βασιζόταν σε αρχιτεκτονική Z80, και η κοινότητα των enthusiasts ανακάλυψε τρόπους να γράψουν custom firmware για τη συσκευή χρησιμοποιώντας Z80 assembly. Λεπτομέρειες του hardware και παραδείγματα κώδικα κυκλοφορούσαν σε εξειδικευμένα sites της εποχής, και με ένα ειδικό καλώδιο φόρτωσης μπορούσες να ανεβάσεις δικά σου προγράμματα στη συσκευή. Πρωτόγονο με τα σημερινά κριτήρια, πρωτοποριακό για το 1997.

Κληρονομιά: το GA628 άλλαξε πώς βλέπουμε τα κινητά

Η σημασία του GA628 δεν ήταν τεχνολογική. Ήταν πολιτισμική. Το κινητό τηλέφωνο σταμάτησε να είναι εργαλείο και έγινε αντικείμενο ταυτότητας. Άρχισες να επιλέγεις το χρώμα του κινητού σου όπως επέλεγες τα ρούχα σου. Αυτή η μετατόπιση, που το GA628 βοήθησε να συμβεί, οδήγησε ευθέως στα χρωματιστά Nokia 3210 και 3310 που κυριάρχησαν στα τέλη της δεκαετίας και στις αρχές της επόμενης.

Σήμερα, όταν αγοράζεις ένα iPhone σε τρία χρώματα ή ένα Samsung Galaxy σε έκδοση “Coral” ή “Sage”, η λογική πίσω από αυτή την επιλογή ξεκίνησε εδώ. Από ένα μικρό σουηδικό κινητό του 1997 με τέσσερα πλαστικά panels σε πράσινο, κίτρινο, μπλε και κόκκινο.

Το Science Museum του Λονδίνου το έχει στη συλλογή του. Αυτό μόνο λέει πολλά.